Geweld in de zorg

Wat is geweld in de zorgrelatie?

Geweld in de zorgrelatie is het geweld in de relatie tussen de zorgprofessional en de cliënt.

Waarom geweld in de zorgrelatie melden bij de Inspectie?

Naast de plicht van zorgaanbieders om op grond van de Landsverordening kwaliteit in de gezondheidszorg (hierna LKIG) situaties van geweld in de zorgrelatie te melden bij de IVA, zijn zorgaanbieders verantwoordelijk voor het bieden van goede zorg. De IVA ziet toe dat er zorg van goede kwaliteit en van goed niveau wordt geleverd. 

Onder goede zorg wordt verstaan zorg van goede kwaliteit en van goed niveau:

  1. die in ieder geval veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht is, tijdig wordt 

    verleend, en afgestemd is op de reële behoefte van de cliënt;

  2. waarbij zorgaanbieders handelen in overeenstemming met de op hen rustende 

    verantwoordelijkheid, voortvloeiende uit de op hen van toepassing zijnde 

    professionele standaarden.

Iemand die zorg nodig heeft, moet kunnen rekenen op goede en veilige zorg. Met veilige zorg wordt niet alleen de medische aspecten bedoeld, maar ook de sociale aspecten: het gaat om een veilige zorgrelatie. Een goede zorgrelatie is gebaseerd op vertrouwen en veiligheid. De client moet dus kunnen vertrouwen op de deskundigheid van een zorgverlener.  Iedere zorgverlener (als eindverantwoordelijke) dient zorgvuldig, deskundig en professioneel om te kunnen gaan met de client.

Welke situaties moet u melden?

Als zorgaanbieder moet u een geval van geweld in de zorgrelatie onverwijld, dus onmiddellijk en zonder uitstel, melden aan de Inspecteur (artikel 8, lid 1 sub b). Situaties die u moet melden:

  • Iedere vorm van geweld
  • Seksueel grensoverschrijdend gedrag:
    • Seksueel grensoverschrijdende berichten, opmerkingen, handelingen etc.
    • Onnodige ontkleding
    • Onnodig inwendig en uitwendig onderzoek
    • Aanranding
    • Verkrachting
    • Het aangaan van een seksuele relatie tijdens of na de behandeling
       

Een melding van geweld in zorgrelatie geschiedt elektronisch en bevat de volgende gegevens:

  • de naam en contactgegevens van de zorgaanbieder/instelling die de melding doet, alsmede de naam en de functie van de melder;
  • de datum wanneer de geweldpleging heeft plaatsgevonden;
  • de naam, geslacht en de geboortedatum van de betrokken persoon/cliënt op wie de geweldpleging betrekking op heeft;
  • een feitelijke korte omschrijving van de geweldpleging;
  • welke directe interventies reeds zijn genomen.    
     

Hoe snel moet u melden?

Wanneer er sprake is van grensoverschrijdend gedrag ofwel geweld in de zorgrelatie, dient de zorgaanbieder de gebeurtenis binnen 3 werkdagen elektronisch te melden aan de Inspectie via email meldpunt@iva.aw. Een gebeurtenis waarover twijfel bestaat dient ook binnen 3 werkdagen elektronisch te worden gemeld. Het verzoek aan de zorgaanbieder is om in geval van twijfel altijd te melden. Altijd is (telefonisch) vooroverleg met de Inspectie mogelijk. 

Wat gebeurt er wanneer geweld in de zorgrelatie niet wordt gemeld bij de IVA?

Mocht blijken dat een zorgaanbieder situaties van geweld in de zorgrelatie niet (tijdig) meldt, is dit voor de Inspectie een aanwijzing dat er geen goede zorg wordt geleverd en de veiligheid voor de patiënt(en) in gevaar is en/of dat de interne processen en kwaliteitsbewakingen niet in orde zijn. In ieder geval is het niet melden van geweld in de zorgrelatie een overtreding van artikel 8 van de LKIG. De Inspectie zal dan naast het starten van een onderzoek ook gebruik kunnen maken van haar handhavingsinstrumenten op grond van de Landsverordening kwaliteit in de gezondheidszorg. Te denken valt aan het geven van een bestuurlijke boete of een last onder dwangsom

In het beleid Geweld in de Zorg hieronder, wordt de procedure bij het melden en het onderzoek door de IVA uitgelegd: